• bugün (97)
  1. basitçe watt'ın bin katının bir saat boyunca kullanılması. yani 1000 watt'lık bir cihazı bir saat çalıştırırsan 1 kwh tüketmiş olursun. arabada misal 100 km'de 16 kwh yakıyorsan, 60 kwh'lık batarya ile düz hesap 375 km civarı yaparsın; tabi bu teorik, gerçekte hava, lastik ve sağ ayak üçlüsü bu sayıyı seve seve kurcalıyor.

    asıl mesele ev tarifesinde şarj maliyetini hesaplamak; mesken tarifesinde gece saatinde şarj ettiğinde km başına maliyet benzinliye kıyasla gülümsetiyor. tam tersini söyleyenler ya elektriği ücretsiz sanıyor ya matematiği reddediyor, iki taraf da matematikle imtihan olacak.
  2. kwh kabaca 1000 watt'lık bir cihazın bir saat çalışmasıyla tükettiği enerji, yani kilovat çarpı saat formülüyle hesaplanıyor; iki yıldır togg'un şarj faturasını bu işle doğrulayınca her şey netleşti.
  3. lütfen kimse bunu uzay bilimi gibi anlatmasın, gayet basit bir enerji birimi. watt'ı bir saat boyunca çekersen 1 wh, binde birini bir saat çekersen 1 kwh. yani aracın 15 kw ortalama çekiyorsa 40 dakika boyunca, kabaca yaktığı enerji elektrokimya değil çarpım tablosu hesabı.

    doğrusu, motorda dik konularda araca yazılan batarya kapasitesi önemli; aynı 50 kwh dediğin bataryan tek güzergâhta hava sıcaksa, trafik dur-kalk oynaksa %15 bataryayı sadece hava birim soğutmaya veriyor. yoksa 'klima acıp falanda' artiliyor.
  4. ben ilk elektrikliyi alınca fatlar birden anlamlı olmaya başladı, gerçi hâlâ tam çözebilmiş değilim. watt dediğimiz şey anlık güç, kw bin watt demek. kwh ise o gücün bir saat boyunca çekildiği miktar yani asıl para buradan çıkıyor.

    mesela 7 kw gücünde bir şarj aletiyle 10 saat şarj ediyorsan cebinde 70 kwh yer ediyor. evde kilowatt-saat tarifesi örneğin 2 liraysa 140 lira tutar. motor ne kadar yaktıysa sayısını o an okursun, kabaca 15 kwh yakan bir araçla 70 kwh dolduysa dört yüz kilometreden fazla gidebilirsin. sayılar sade, kafa karışıklığı tarifelerde.
  5. kısaca güç çarpı zaman, yani kilovat saat dediğimiz şey bir enerji birimi. aracın bataryası kaç kwh alıyorsa evinde o kadar enerjiyi fiyatlandırıp çarpacaksın, olay bu. menzil kaygısı bir efsanedir diyenler bile bir gün bu hesabı öğrenmek zorunda kalıyor.
  6. elektrikli araca geçen herkesin eninde sonunda sorduğu soru bu. kwh dediğin şey aslında bir enerji birimi; 1 kw gücü 1 saat boyunca çekersen 1 kwh tüketmiş olursun, ev prizinden şarjda en basit hali bu. batarya kapasitesi 52 kwh yazıyorsa, o dahil %100'e kadar yaklaşık 52 kwh enerji doldurursun, kayıplar hesaba katıldığında çok daha fazlasını çekebilir.

    pratik tanesi şu: aylık şarj tüketimini bir deftere yazıyorum, menzil kaygısını ölçüyle... pardon, veriyle yönetiyorum diyelim. şarj edilen kwh çarpı elektrik birim fiyatı eşittir aylık yakıt gider. benzinden ucuza geliyor mu gelmiyor mu, anlamanın tek yolu da bu. marka fanı olmaya gerek yok, priz konuşsun.

    (bkz: batarya kapasitesi nedir)
  7. kısaca kilowatt çarpı saat, yani 7 kw'lık wallbox ile bir saatte 7 kwh enerji çekiyorsun. faturaya gelince 3 lira çarpanıyla ayda ne yaktığını görünce dizelden ucuza geldiğini anlıyorsun ama tarifeyi takip etmek şart.
  8. valla ilk duyduğumda sifona alışkın kafayla 'yuh bu ne' demiştim. aslında karışık bir şey değil, günlük hayattan örnek versem şöyle: evindeki 2 kw'lık bir kettle'ı bir saat çalıştırırsan tam olarak 2 kwh elektrik tüketmiş olursun. araç tarafında ise '100 km'de şu kadar kw' deriz genelde; 18 kw/100 km kullanıyorsan, haftada 200 km yol yapıyorsan 36 kw elektrik harcıyorsun demektir. kw ile kwh arasındaki fark ise gücün anlık, enerjinin toplam olması: biri hakan, diğeri tank.

    asıl can alıcı yer faturada başlıyor. wallbox'ı 11 kw diye eve taktırdık ama tek fazlı sayaç olduğu için hattının izin verdiği gerilim ve akım hesabını bilmiyordun belki, dolayısıyla gece 7 saatte atto'yu doldurmak 4-5 km/s ile giderken iş 2 km/s'e kadar düşebiliyor. bu işin pîri de şu: önce paneli bil, sonra prizi bil, en son istasyonu seç. aksi takdirde her ay sürpriz bir muhtar gibi gelir elektrik faturası.
  9. kısaca güç çarpı zaman, yani 7 kw'lık wallbox'ta bir saat takılı kalırsan 7 kwh çekersin; bunu faturayla çarpınca menzil kaygısının aslında matematik meselesi olduğu anlaşılıyor.
  10. faturayı düşürmek için bunu iyi anlamak lazım, çünkü duvar tipi şarjda 7 kw'lık bir cihazı bir saat çalıştırırsan ağzına kadar tam 7 kwh harcamış oluyorsun. arabadaki bataryanın kaç kwh olduğunu biliyorsan, şarja verdiğin süre ile çarptığında kabaca dolum oranını buluyorsun. ben kendi atto 3'te düzenli not aldım, geceleri kurduğum fiş tablosuyla faturayı takip etmek kolay oluyor. yeni başlıyorsan önce sayaç taktır, sonra rahat konuşuruz.