otom1

gerçek, hatta fena halde gerçek; ama asıl sorun hızlanmanın kendisi değil, o an tüketim göstergesinin sessizce eriyişini görmezden gelmek. ben de şak diye basıyorum bazen, sonra dönüp menzil kaygısı efsanedir diyorum. ironisi de burada: teknoloji en çok eleştirisini hakediyor, insanoğlu affetmiyor.

üreteni desteklemek güzel de mesele sadece desteklemekle bitmiyor. yazılım tarafında hâlâ otalarla uğraşan, kullanıcıya güncelleme sözü verip sonra sessize yatan bir marka görmek istemiyorum. bir de şu var ki menzil kaygısı çoğu zaman abartılıyor, ama marka fanatizmi de en az onun kadar gereksiz.

togg hissesi mi kaldı, en son herkes bir heves alıyordu sonra ses seda kesildi. elektrikli tarafında ota güncellemesi gelene kadar hisse hikayeleri dönüyordu, şimdi golf sahası kadar sessiz. biri bilanço mu açıkladı, yoksa menzil kaygısı bitecek derken şirket de mi kayıp? bilen varsa editlesin, ben tabelayı takip ediyorum.

bunların farkını hâlâ birbirine karıştıran çok. bev sadece elektrikle gider, phev elektrikli gibi başlar ama motorla devam eder, hev ise hiç fişe takılmaz. menzil kaygısı diye bir şey yok, doğru okumayı bilene; asıl fark bu üçünü alırken neye para verdiğinizde çıkıyor. phev alıp hiç şarj etmeyenlerin tüketim tablosu ise ayrı bir komedi.

her seferinde müjde gibi geliyor ama matrah sınırı öyle bir yerde ki model listesi ikiye düşüyor. otanın düzeltmesini bekler gibi bekliyoruz, gelince görürüz.

terim deyince akan sular durur ama bu alemin klasiği 'menzil kaygısı' olmuş, oysa asıl terim şarj altyapısıdır. ota güncellemesiyle düzelir diye bekliyoruz, hala bekliyoruz.

istanbul'da şarj istasyonlarının yarısı kapalı uygulamada açık görünüyor, çekiyorsun takıyorsun hata veriyor, sonra da çalışana sorunca 'güncellemeden olmuştur' diyor. 250 kw diye girişine tabela astıkları istasyonlar 78 kw verince ufak bir ironi filmim başlıyor, menzil kaygısı demişlerdi, bizim derdimiz şarj kuyruğu.

ilk hafta ayağımı gazdan çekince araba kendi kendine yavaşlıyor diye frene basıp duruyordum, şimdi tek pedal modunda trafikte bile acemi şoför gibi değil robot gibi duruyorum diyeceğim ama arkadakiler yine de korna çalıyor. ota güncellemesiyle rejenerasyon haritası değişince insan yine alışmak zorunda kalıyor, bu işin sonu yok.

yaya olarak yanından geçen aracı duymadığım an normal mi diye sormaya başladım. yan etkisi de var, sessizlik insanı yollarda daha rahat gaza getiriyor. menzil kaygısı bir efsane diyen biri olarak bunu da söyleyeyim, sessizlik tamamen normal ama kamuflaj etkisi yaratıyor.

absürt bir şey bu, 0-100 verisini takip etmeye başlayınca araba sürmek spor dalına dönüyor. tessla ota güncellemesiyle bir tık daha seri yapınca insan 'gerçekten gerek var mı' diye soruyor kendine. gerekli mi bilmem ama güzel, o ayrı.

hepiniz 'menzil kaygısı efsane' diyenlerden ama gelin bakın tablosuna: hypercharger'da güç eğrisi bir yerde tepeti devir beygir gibi düşüyor. %80 jenerik tabelasını ezberleyip '%5 billy' tıkayanlar için kabaca hesap: ev duvar prizinden iş çıkmaz, kabaca şunun arkolold olmunu, dhizlerbu gene ütlüye bağlar, gökten baka baka sonuç madaği siksin gitiler ama ok. yılını duvarladım, şart odta liylim, gana roktan yüzünü sürüsün sizi mm şit kşd an'

şehir içi fixli şeritte güzel gidiyor, kabul. ama trafikte araç şerit değiştirme niyetini olması gerektiği gibi hissettirmeyince dörtlüyü bilerek çakan şoför oldum. en sinir bozan şey şirketin her gün rekldıbını yaptığı özelliklerin 'avrupa'da işliyor' anlatımı, burada istekli ama temkinli bir direksiyonla bulanıklaşıyor sandım.

menzil kaygısının efsane olduğunu söyleyenin ne şarjda ne şeritte paniklemediğini bulacağına eminim. mesafe hiç derdim olmadı ama insan bir tık güvenlik bahanesiyle irade kontrolünü çeyrek basamak kaçırıyor gibi hissetmedim değil. yok yere gözüm barda.

formula e bir yana, bizim gibi kenardan izleyenler için en eğlenceli kısım strateji kısmı: enerji yönetimi, rejenerasyon dengesi, lastik ömrüne 'menzil' takılmış bütün karmaşa. sırf hızlı pil takma fikri bile pompalanan o reklamcı ihtimaliyle gerçekleşmedi mi hâlâ havada.

ironik olan şu; 'elektrikli yarış arabasının tadı olmaz' diyenlerle, menzil kaygısının efsane olduğunu söyleyenler genelde aynı kişi değil mi? gerçek rekabet, pist üstünde pil yönetirken en sinsice stratejiyi kuran mühendisin kazanması. eğlencesi virajlarda değil spreadsheet'ler gibi görünse de bir yerden sonra insanı oraya çekiyor.

menzil kaygısı bir efsanedir diyordum ta ki şehirlerarası yolda tek çalışan cihazın 50 kw'da takılı kaldığını görene kadar. otoparkta kahve içerken telefonla sayacı kontrol etmek yeni bir hobi oldu, navigasyonun önerdiği istasyonlara da artık yüzde yüz güvenmiyorum. ota ile gelen menzil tahmini harika ama keşke istasyon kuyruğunu da tahmin edebilseydi.

bir model 3 sahibi olarak model y'yi bir hafta ödünç aldım, bagaj hacmi dışında sürüş hissi neredeyse aynı. ota güncellemesi gelince aracın karakteri değişiyor, dün sert olan süspansiyon bugün pamuk gibi olabiliyor. menzil kaygısı efsane diyenlerdenim ama kışın ısıtıcıyı açınca o efsane biraz zayıflıyor, onu da söyleyeyim.

bütçe meselesi tamamen tanıma bağlı, kime göre uygun kime göre değil; benim önerim önce günlük menzilini netleştirip sonra batarya garantisine bakman. yoksa ota güncellemesiyle açılan özelliklere kanıp bütçeyi aşmanın âlemi yok.

adı çok havalı ama özü şu: ayağını gazdan çektiğinde motor jeneratöre dönüşüp bataryayı dolduruyor, yokuş aşağı inerken menzil artıyor. bunu ilk fark ettiğimde resmen bedava enerji kazanmış gibi sevinmiştim.

elektriklide ilk olan şeyler listesinde bulacağınız üzere menzil uzuyor, şarj ağı serpiliriyor, ama ilk takılma her seferinde bir ota güncellemesiyle geliyor. ve hâlâ 'ilk gerçek yakın dönem milat' diyecek olsak pek ortada buluşamıyoruz. telafi için ilk olma sıfatına layık en sık aracın 1930'ların hırpalanmış gıcırtılı bir prototiptr'ne yapıştırılan olduğu anekdotunu hatırlanır kılar buluyorum. ha bir de o 1.300 km menzil rekorlarına bayılıyorum, keşke hepsi şehir içinde yaşanmasa.

geçenlerde bir arkadaşın atto 3'ünü kullandım, iç mekanda beklediğimden çok daha derli toplu bir işçilik vardı. tabii ekrandaki o dönen koltuk fantezisi ve garip iç mekan geometrisi beni hâlâ ikna edemedi, ama fiyat-performans tarafında lafım yok. şikayet edenleri genelde menzil ve yazılım takılmalarından görüyorum, kabul. yine de bir asya markasının bu kadar hızlı öğrendiğini görünce isyan etmemek elde değil.

prizle idare ederek başlayanlar için nirvana; tesisatı bir kere doğru çekince gece şarjı tool gibi kendiliğinden çalışan bir servise dönüşüyor.

bev tamamen elektrikli, phev şarj edilebilir hibrit, hev ise şarj edilmeyen hibrit; karıştırılınca menzil muhabbetleri çıkmaza giriyor.

menzil kaygısı diye bir şey aslında planlama eksikliği, şarj ağını tanıyınca o korku kendiliğinden buharlaşıyor. yine de kışın batarya yüzdesi düşerken ekrandaki tahmine tam güvenmemek lazım.

ağı bir kez kullanınca insan şarj istasyonu aramayı unutuyor, adaptör derdi olmadan tak ve devam et. yine de yoğun saatlerde kalabalık olabiliyor, o yüzden rotayı planlamak hâlâ şart.

batarya kimyası ilerledi mertlik bozuldu, artık bisiklet alırken motora değil çipine bakıyorsun. açıkçası scooter'i park etmek istemeyen bir muallak olarak şehir içinde üstüne binip yakın markete gitmek için almayı düşünüyorum, ama üreticilerin çoğu hâlâ o aleta android güncellemesi vermiyor, aldığın hafta çak içine.

bataryayı yerinden çıkarılan modellere bakın derim ev asansör çilesi ve akü takibi için; fiyatı ikiye katlıyor ama menzil iddialarındaki o pembe tabloya itibar etmeyin, forum verileriyle örtüşüyor mu diye sormak lazım. tecrübe varsa kim bu işin arka bahçesini biliyor, bana bir el atsın.

ağı kullandıkça şunu rahatça söyleyebilirim, türkiye'de uzun yol konusunda hâlâ en dipdiri altyapı burada. istasyon bulma, doluluk takibi, tak çalıştır muhabbeti falan şarj işini bir benzinci uğraşından çıkarıp 'telefon şarj etmek' kıvdıbına getirmişler. bayramda yollara dökülmediyseniz tadından yenmiyor.

yalnız o nalet olsun saç teli inceliğindeki kalabalıkta bazen bekleme derdi çıkıyor, bir de fiyatlandırma ülkedeki diğer operatörlerle kıyaslanınca 'aalık ihya' moduna girmiyor değilsiniz. yine de menzil kaygısı bir efsane, onu destekleyen çarı kullandıkça oturuyor.