elektrikli araçla uzun yol deneyimi

uzun yolda bence dizel alışkanlıklarını tamamen bırakmak gerekiyor. eskiden san bir depoyla da her yerde yakıt bulabiliyordun, şimdi ise özellikle talihsiz planlama yaparsan ana yol mart ayında 'bakalım şansımıza ne var' demeye başlıyorsun. ben birazdan çıkacağım için yolu excel tablosuna döktüm, istasyon lokasyonları, en ücra köşede varmış yönündeki güncellemeler falan listelendi.

aracın gerçek tüketim değeri ile ekranda yazan menzil farkı özellikle klima açıkken artıyor; bunu önceden hesap etmeyen yolda kalıyor diye bir şey yok ama hesaplamayan büyük stres yaşıyor. menzil ve şarj ağı düzgün bir şebekeye oturmadıkça yazdıkları çok akıllı saat yalanı gibi teknik terör atmasyonu gibi celallenmeleri bile dinletti hükümet, 'x yada zamanla yolu öğrenirsen gerisi kolay'. tamam kısacası, planla, şarj et, kaloriferi abartma, marş marş gidiyorsun.

ankara-izmir arasını şarj planı yapmadan çıkmayın, yoksa afyon'da 40 dakika yerine 2 saat beklersiniz. tüketim verilerini kaydedince insan gerçekten şaşırıyor, kağıt üstündeki menzille gerçek hayat hiç uyuşmuyor.

izmir'den ankara'ya gittim geçen ay, bir yerde 40 dakika şarj bekledim ama hesabı önceden yapınca sorun olmuyor. yine de mondial'in o kalabalığında kablo bekleyenleri görünce insan geriliyor.

geçen ay atto 3 ile izmir'den istanbul'a gittim, şarj noktalarını iyi planlarsan gerçekten keyifli oluyor. ben önceden sinirliydim ama ctesi sabah kahvaltısı için mola yeri şarj istasyonu olunca işler değişiyor. tek derdim otoyolda hızlı şarj ünitesi bulmak, istasyonlar doluysa beklemek can sıkıyor. yine de hesabımı yapıp çıkıyorum, dönüşte fatura ciddi rahatlatıyor.

elektrikli araçla uzun yola çıkarken asıl mesele aracın menzili değil, şarj istasyonlarının arasındaki mesafe. üç yıldır elektrikli kullanıyorum, ilk başta herkes bana 'uzun yola çıkamazsın' diyordu ama çıktım. ankara-istanbul arasını bir vesileyle yaptım, planlama yapmadan da çıkılmaz ama iyi bir rota planıyla sıkıntı yaşamıyorsun.

şarj süresi konusu hâlâ bir sorun tabii ki. ben genelde mola vereceğim yerlerde şarj ediyorum, o şekilde zaman kaybı yaşanmıyor. yalnız burada işler değişiyor: şarj ağı ne kadar yaygın olsa da uygulamalar hâlâ bazı noktalarda yanlış bilgi verebiliyor, istasyona gidiyorsun cihaz arızalı ya da dolu. dönüşte biraz gerildim ama yol planlama uygulamaları zamanla daha doğru çıktı vermeye başladı. menzil kaygısını yaşamayanlardanım ama 'menzil kaygısı tamamen efsanedir' diyenlere de katılmıyorum, planlama şart.

uzun yol deyince herkesin aklına şarj derdi geliyor ama işin aslı biraz farklı. ilk seferde ben de plan yaptım, rota çıkardım, her şarj noktasını işaretledim ama sonra fark ettim ki asıl mesele süre değil, o sürede ne yaptığın. süper şarjda bir kahve içene kadar yüzde 60'ı dolduruyorsun, eSesi'nin menzili 400 km'yi geçince 'çektiğim dertlere bak' diyorsun.

bence uzun yolun en kritik noktası, aracının gerçek menzilini bilmek. ekrandaki tahmini değil, kendi sürüş alışkanlığınla ölçtüğün değeri baz almalısın. ben ümraniye'den çıkar, bolu tünelini geçince hız sabitleyiciye alıp 110'a sabitlerim, o zaman gerçek menzil ile ekrandaki değer arasında nerdeyse hiç fark olmuyor. kışın ise ısıtma ayarını bir test et, direksiyon ısıtması ve koltuk ısıtması ile klima yerine klimayı kapatırsan menzil farkını görünce şaşarsın.

istanbul'dan çıkıp uzun yola girdiğinde şarj istasyonu planını yapmadan yola çıkıyorsan o iş hayal kırıklığıdır. hızlı şarj ağı her yerde aynı hızda değil, onu da bilmek lazım; ama menzil kaygısı tamamen efsane, biraz planlama yeter.

istanbul-izmir arasını üç kez yaptım, ikisinde planlı bir şekilde, birinde ise son anda karar vererek. planlı olanlar gayet keyifliydi, şarj molaları aslında insanı dinlendiriyor. son dakika yapılan yolculukta ise istasyondaki tüm şarj cihazlarının dolu olması beni yarım saat bekletti, o esnada içimden bin tane küfür ettim.

otopilot açınca yol yorgunluğu ciddi anlamda azalıyor, ama arada aniden fren yapınca kalp krizi geçirmedim değil. batarya yönetimi konusunda uygulamanın yönlendirmeleri iyi, hangi istasyonda ne kadar duracağını söylüyor. ancak rampalarda menzil düşüşü tahmin edilenden fazla oluyor, bir de bunu hesaba katmak lazım. yine de içten yanmalı araca geri dönmeyi düşünmüyorum, yazın sıcağında klimalı şekilde beklemeden, planlı gidince bu iş çok keyifli.

izmir'den manisaya gidip geliyordum, 90 km'lik bir yol ama tatilde bir de ailece çeşmeye gittim, elektrikliyle ilk uzun yol deneyimim oldu. byd atto 3 ile şarj olayı gayet kolay, ama bizim buralardaki hızlı şarj ağı biraz seyrek. ilk başta şarj istasyonu bulur muyum diye manyak gibi düşünüyordum; sonra elon'un süper şarj standartlarını görünce keşke bizde öyle bir işin standardı olsaymış diye bir soru aklıma düştü. 10 dakikalık şarj 60 kw, 30 dakikada yüzde yetmişi bulduk, bir çay keyfiyle fena olmadı aslında. ama planlama şart, yolda kendi şarj uygulamasını açmış yol üstünde şarj arayan esnaf vitrini gibi düşün, onsuz olmuyor. uzun lafın kısası, yolculuğun gidişi gelişi kurtardı ama insan yine de çıkarken enerjisi bitmiş diye endişeleniyor. helede evdeki wallbox benzeri yere

togg ile ankara-istanbul arasını planlayarak giderken benzinliyle kaç kez mola verdiğimin hesabını excel'de çıkardım. şarj süresi 40 dakika diye üzülüyordum, meğerse dizelde kahve molam daha uzunmuş.